Berthelemy a la Truye

Sociaal

Antecedenten en origine: * afkomstig uit een familie uit het Doornikse, die zich in Rijsel had gevestigd ⁽³¹⁹⁹⁾

Familie

Vader: Ogier a la Truye, poorter van Rijsel door aankoop in 1377 ⁽³¹⁹⁹⁾, uit een familie die relatief belangrijke positie innam in het laatmiddeleeuwse Rijsel: in de 14de en 15de eeuw bekleedden haar leden er 19 posten in het stadsbestuur ⁽⁴²²³⁾ Moeder: Marie Escarpelle ⁽³¹⁹⁹⁾;

Huwelijk

Getrouwd met Marie de Pacy, dochter van rekenmeester Jehan de Pacy ⁽³¹⁹⁹⁾

Nageslacht

Dochters: * een dochter van wie de hertog zelf peetvader was, bij wiens geboorte hij in 1432 een vergulde beker kreeg als cadeau van de hertog ⁽³²⁰⁷⁾ =? een dochter Philippe [sic bij Leclercq] ⁽³¹⁹⁹⁾ * Catherine ⁽³¹⁹⁹⁾ Zonen: In 1455 was er sprake van Hue en Jehannin, zonen en erfgenamen van wijlen Berthelmy ⁽³²⁰³⁾ * Hugue, die huwde met een nichtje van muntmeester Pierre de Hauteville ⁽³¹⁹⁹⁾; dat zou dan Jehanne de Cordes moeten zijn, bij wie hij een dochter Isabel a la Truye kreeg, die op 4/9/1479 trouwde met Victor van Ysemberghe ⁽³¹⁸⁸⁾; Hugue hield een leen van de Zaal van Rijsel met een jaaropbrengst van 70 lb par ⁽⁵⁹⁵¹⁾; zijn dochter ⁽³²²³⁾ Isabeau a la Truye huwde met Victor van Ysemberghe en had een nichtje Isabeau [of Jehanne] a la Truye, die huwde met Nicolas le Prevost, zoon van rekenmeester Nicolas ⁽³¹⁸⁸⁾ * Jehan, die lenen erfde in de kasselrij Ieper ⁽⁶⁷³⁴⁾; een zoon Jehan, v1459 ⁽²⁸⁸⁹⁾; Jehan a la Truye baljuw van het Sint-Pieterskapittel van Rijsel v1483, 1488 ⁽⁶¹⁰⁵⁾ Bastaarden: * in 7/1434 liet hij zijn natuurlijke dochter Mariette legitimeren, verwekt bij Marguerite Ghelost, voor 12 lb par ⁽¹⁵⁰⁰⁾ ⁽⁵⁸⁹⁵⁾; zijn bastaarddochter Marie a la Truye was getrouwd met Henry Bouche, een soldenier in het kasteel van Rijsel die voor 1460 overleed; in dat jaar kreeg ze 20 fr van 32 gr ter compensatie van 100 lb van 40 gr die men nog aan wijlen Henry moest voor de rest van zijn wedde ⁽⁸⁸⁴⁾

Statuut

hij was zelf geen poorter van Rijsel, want in 1427 moest hij schot betalen voor de erfenis van zijn vader ⁽³¹⁹⁹⁾

Netwerken

in 1410 kwam hij bij de RK tussen ten voordele van zijn "tres especial ami" Pierre filz Guillaume, die een leen in Westkapelle had gekocht, maar het wegens een erfeniskwestie niet in handen kreeg ⁽⁷⁵⁹⁶⁾
in 1422 was hij samen met messire Jehan de Fierieres, cantor en kanunnik van het kapittel van Sint-Pieters te Rijsel en anderen, uitvoerder van het testament van wijlen meester Jacques de Breubant, eertijds deken van dat kapittel ⁽³²⁰²⁾
in 1439 was hij een van de uitvoerders van het testament van demoiselle Jehenne de Champigny, weduwe van wijlen mr. Jehan de Pacy; samen met o.a. een priester, de procureur-generaal van de graaf van Saint-Pol en de scholaster van het Sint-Pieterskapittel van Rijsel, een verwant van de overledene ⁽⁶¹⁰⁹⁾

Overlijden

Gestorven vóór 3/12/1446 ⁽¹⁵⁰⁴⁾

Contemporaine vermeldingen

Ruffin aux Truyes [= familie?], plaatsvervangende baljuw van de heerlijkheid Roubaix v1476 ⁽³⁹⁵⁶⁾
Louys Aletruye, hield waarschijnlijk het leen Pairie de la Bonne-Brique, bestaande uit huizen en gronden binnen en buiten de Rijselse stadsmuren, met een jaaropbrengst van 70 lb par ⁽⁵⁹⁵¹⁾

Carrière

Berthelot a la Truye, klerk van algemeen ontvanger van Vlaanderen en Artesië Godefroy le Sauvage ⁽³²⁰⁴⁾ v1409 ⁽⁷⁵⁹⁵⁾ Secretaris van Filips van Charolais v1411 ⁽³¹⁹⁹⁾ Secretaris van de hertog en auditeur van de rekeningen van de graaf van Saint-Pol v1422 ⁽³²⁰²⁾, één van de "gens et auditeurs des comptes" van de graaf van Saint-Pol v1421 ⁽⁴⁶¹³⁾, v1422 ⁽⁶¹⁰⁸⁾ Raadsheer en auditeur van de graaf van Liney en Saint-Pol v1423 ⁽³²⁰²⁾ Commissaris voor het afhoren van de rekeningen van officieren in Holland en Zeeland 1432-1446, eerste opdracht al in 1431; gewoon raadsheer bij de Raad van Holland 1434-1437, 1440, 1442-1446 ⁽⁷⁴²⁵⁾ Hij verrichtte administratieve opdrachten voor het stadsbestuur van Leiden eind jaren 1420, begin jaren 1430 ⁽⁷⁴²⁵⁾ Hij zetelde in het Leenhof van de Zale van Ieper v1416 ⁽⁷⁶⁰⁵⁾

Hoofdcarrière

Griffier in de RK van Rijsel v1410 ⁽³¹⁹⁹⁾ Auditeur in de RK van Rijsel v1411 ⁽³¹⁹⁹⁾ Rekenmeester in de RK van Rijsel, vanaf 1411 ⁽⁴⁶⁹⁸⁾; waarschijnlijk als dusdanig betaald vanaf 1413, in dat jaar kreeg hij al voor zijn "robes" het normale tarief van een meester, tot 1419 ⁽³¹⁹⁹⁾ Rekenmeester in de RK van Brussel 1430-1446 ⁽⁷⁴²⁵⁾ ⁽³¹⁹⁹⁾ Rekenmeester in de RK van Rijsel, commissie 27/11/1436, op de vacante plaats van Guerin Suquet ⁽¹⁵⁰¹⁾; hij bleef terzelfdertijd rekenmeester in Brussel; Berthelmy werd echter geen eerste rekenmeester in Rijsel, wat Suquet wel was ⁽³¹⁹⁹⁾; volgens Vaughan toch eerste rekenmeester in de beide RK's vanaf 1436 ⁽⁴⁶⁹⁸⁾ Maar: raadsheer en rekenmeester van de RK van Rijsel v1433 ⁽⁵⁴⁹⁾ [een verwarring of een tijdelijk optreden in de RK van Rijsel?]; in 1431 al vermeld als eerste rekenmeester in de RK van Brussel ⁽²⁷¹³⁾ Eerste rekenmeester in de RK van Rijsel, eerst bij betaling vermeld in 1441, normale jaarwedde van 200 lb par ⁽¹⁶¹³⁾; in 1443 was hij alweer gewoon rekenmeester en was Guilbaut opnieuw de eerste rekenmeester ⁽¹⁶³⁴⁾; 1444 ⁽¹⁶⁷¹⁾; op 3/12/1446 werd hij opgevolgd door Fierabras Boids ⁽³²⁰⁶⁾

Hij ontving in 1417-1420 de bede van 200 schilden ⁽³²⁰⁰⁾ en in 1418-1420 nog betalingen voor de werken aan de Zale en het kasteel van Rijsel ⁽²³⁾ Ontvanger van de bede van 100 000 dubbele schilden in Vlaanderen 1417-1420, aan een wedde van 200 lb par ⁽³¹⁹⁹⁾ ⁽³⁷⁵²⁾ ⁽⁴⁰⁵⁶⁾ ⁽⁵⁸⁷⁴⁾ In 1419 samen met Berthelmy de Vooght vermeld als voormalig ontvanger van de bede van 10 000 dubbele schilden ⁽¹⁰⁶¹⁾

Dienstreizen en taken: * hij kocht in 1418 bv. Pruisische marterspelzen voor de hertog te Brugge en zond ze door naar Parijs, waar ze werden verwerkt tot habijten ⁽¹⁰⁶⁰⁾; kocht bv. ook salpeter in grote hoeveelheden ⁽¹⁰⁶²⁾ * in 1421 moest hij in Kortrijk en Wervik informatie gaan inwinnen voor de hertog over een rekwest van de pachter van het schoutsambt van Kortrijk ⁽²⁸³⁸⁾ * gouverneur en administrator van het begijnhof van Rijsel 1437 ⁽³²⁰⁵⁾, ter vervanging van Guerin Suquet, commissiebrief van 9/6/1437 ⁽¹⁵⁰²⁾ * hij ging in 1416 samen met Dreue Suquet naar het kasteel de la Motte in het bos van Nieppe om er de titels en charters m.b.t Kassel en andere landen die wijlen de hertog van Bar hadden toebehoord, te gaan opzoeken, te inventariseren en ze te deponeren in de thesaurie van het kasteel van Rijsel ⁽¹⁵⁰³⁾ * hij onderhandelde voor Holland met Hanzeaten ⁽³⁸⁰³⁾ * commissaris van wetsvernieuwingen te Rijsel v1417, 1418, 1431, 1437, 1445 ⁽³¹⁹⁹⁾; te Brugge 1419, samen met de heer de la Chapelle, secretaris Joris van Oostende en Raoul le Maire ⁽⁴⁰⁶⁸⁾, 1438 samen met Simon van Formelis en Willem de Zadelare ⁽⁴⁰⁸⁰⁾; te Oudenaarde 1416, samen met mr. Joris [sic] van der Boeye, secretaris; 1417 samen met mr. Diederic Gherbode; 1418 samen met Jan de Boucourt, heer van Eine en Jaquemart van der Taneryen ⁽⁴²⁵⁹⁾, te Ieper 1437 ⁽⁶²³⁸⁾

Giften

in 1411 kreeg hij een gift van 70 fr ⁽³¹⁹⁹⁾; in 1412 100 fr ⁽³¹⁹⁹⁾; in hetzelfde jaar kreeg hij als beloning om de graven van Charolais en Saint-Pol, zoon en neef van Jan zonder Vrees te hebben gelogeerd bij hem thuis, een gift van 50 eiken, die hij kon gebruiken voor de bouw van een huis buiten Rijsel, naast ander hout om als brandstof te dienen ⁽³¹⁹⁹⁾
in 1419 kreeg hij nog eens voor 20 schilden brandhout, te halen uit het bos van de graaf van Saint-Pol ⁽³¹⁹⁹⁾
in 1418-20 kreeg hij een gift van de hertog van 466 lb 13 s 4 d samen met zijn collega's van de RK "de grace especial pour ceste fois" ⁽⁴⁰⁾; in hetzelfde jaar nog eens 933 lb 6 s 8 d "de grace especial" ⁽⁵⁴⁾ en samen met zijn collega's 1960 lb voor beheer en administratie van de gebieden van de graaf van Saint Pol, de hertog van Bar en van het graafschap Boulogne gedurende de laatste drie jaar: rekeningen afhoren, beden etc., wat neerkwam op 200 fr per rekenmeester ⁽⁵⁵⁾
in 1431 kreeg hij een gift van de hertog van 200 fr van 32 gr voor goede diensten ⁽⁵²⁵⁾; idem 1433 ⁽⁵⁴⁹⁾

Bezit

Leenbezit: * hij bezat leengoed gehouden van de Zale van Ieper v1416 ⁽⁷⁶⁰⁵⁾ * in 1422 kocht hij voor 440 fr gronden in La Madeleine; diezelfde gronden schonk hij in 1444 aan de parochie van Maria Magdalena, naast ook een weiland aldaar, een huis op het Sint-Maartensplein in Rijsel en een bos in Verlinghem, en dit voor de stichting van een kapel gewijd aan Sint-Nicolaas, waar een dagelijkse mis in moest worden gevierd, een plechtige dienst ter ere van de Heilige Geest op 20/12 en een requiem op de verjaardag van zijn dood ⁽¹⁵⁰⁵⁾ * op 11/8/1422 erkende hij voor de gouverneur van het soeverein-baljuwschap van Rijsel, Douai en Orchies dat hij geen recht had op een stuk grond gelegen te La Madeleine, aan hem verkocht door Gautier de Croix dit de Drumez en zijn vrouw Jehanne Izeux, voor baljuw en schepenen van de abdij van Flines voor 440 fr van 32 gr, omdat in de verkopingsakte een fout stond m.b.t. de oppervlakte van de grond ⁽⁶¹⁰⁸⁾ * hij bezat 2 lenen in Ronchin en Attiches, gehouden van de graaf van Saint-Pol, burggraaf van Rijsel ⁽³¹⁹⁹⁾ * hij bezat de Pairie de la Bonne Broque te Lille, gehouden van de Zale van Rijsel, bestaande uit renten op erven in de rue de Courtrai, de Place Saint-Martin en de rue Basse ⁽⁶⁷³⁵⁾ * in 1425-26 betaalde hij verheffingsgeld voor een leen van 103 gemeten met achterlenen, gehouden van jonkvrouw Elisabeth de Rosimbos ⁽⁷¹⁹¹⁾ * in 1446-47 betaalde zijn zoon Hugue verheffingsgeld voor een renteleen op de spijker van Ieper van 20 lb par dat hij van Berthelmy had geërfd ⁽⁷²²⁸⁾

Leenbezit verwanten

in 1470 betaalde zijn zoon Hugue 20 lb par taks voor de lenen die hij hield van de Burg van Veurne ⁽⁷²³²⁾
in 1474 hield [zijn zoon?] Jehan een renteleen van 20 lb par op de Spijker van Ieper, van de Zale van Ieper ⁽⁷³²⁹⁾

Rentenbezit: * in 1419 kocht hij voor 440 lb par per stuk twee renten van 40 lb per jaar op de stad Rijsel, op zijn eigen leven en dat van zijn dochter Philippe [sic] en de andere op de levens van zijn vrouw Marie en van zijn zoontje Huchon ⁽³¹⁹⁹⁾ * sinds 1438 kreeg zijn vrouw Marie nog eens 14 nobels rente per jaar op deze stad ⁽³¹⁹⁹⁾ * ca. 1439-1440 kocht hij renten op levens van zijn dochtertje Catherine en van zijn neef Daniel de Pacy, zoon van Jehan ⁽³¹⁹⁹⁾ * dankzij het weduwgoed van zijn vrouw Marie bezat hij ook een rente van 20 lb [gr? ] op de spijker van Ieper ⁽³¹⁹⁹⁾

Krediet: * al in 1411, als auditeur, leende hij de hertog 100 schilden ⁽³¹⁹⁹⁾ * in 1414 betaalt de hertog hem achtereenvolgens 150 en 180 schilden terug ⁽³¹⁹⁹⁾ * in 1416 leende hij de hertog 200 schilden ⁽³¹⁹⁹⁾ * in 1419 leende hij de hertog 500 schilden ⁽³¹⁹⁹⁾

Cultureel

Wapen: * "d'azur à un calice d'or, accosté de deux dauphins d'argent affrontés et appuyés aux bords du calice" ⁽³¹⁹⁹⁾

Mecenaat / afbeelding: * in het museum voor Schone Kunsten te Brussel bevinden zich twee doeken, die hem en zijn vrouw afbeelden; hij staat erop afgebeeld met bontkraag, een kapje op het hoofd en de vingers vol met ringen, als een rijk en machtig man; op zijn grafsteen in de kerk van La Madeleine was een reproductie hiervan weergegeven ⁽³¹⁹⁹⁾; afbeelding van hem en zijn vrouw door Rogier van der Weyden of door de meester van Flémalle? ⁽⁶¹⁷⁴⁾

Stichtingen: in 1422 kocht hij voor 440 fr gronden in La Madeleine; dezelfde gronden schonk hij in 1444, naast een weiland aldaar, een huis op het Sint-Maartensplein in Rijsel en een bos in Verlinghem, aan de parochie van Maria Magdalena, voor de stichting van een kapel gewijd aan Sint-Nicolaas, waarin een dagelijkse mis moest gevierd worden, en een plechtige dienst ter ere van de Heilige Geest op 20/12 en een requiem op de verjaardag van zijn dood ⁽¹⁵⁰⁵⁾

Begraafplaats

hij is begraven in de kerk van La Madeleine te Rijsel ⁽³¹⁹⁹⁾

Referenties

(23) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4091, 61v
(40) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4091, 193r
(54) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4091, 195r
(55) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4091, 194r
(525) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1942, 150r
(549) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1948, 154v
(884) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 2045, 336r
(1060) MOLLAT (M.) - FAVREAU (R.), Comptes Généraux de l'Etat Bourguignon entre 1416 et 1420, I (Recueil des historiens de la France publié par l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres. Documents financiers, dl. 5), Parijs, 1965: 295
(1061) MOLLAT (M.) - FAVREAU (R.), Comptes Généraux de l'Etat Bourguignon entre 1416 et 1420, I (Recueil des historiens de la France publié par l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres. Documents financiers, dl. 5), Parijs, 1965: 783
(1062) MOLLAT (M.) - FAVREAU (R.), Comptes Généraux de l'Etat Bourguignon entre 1416 et 1420, I (Recueil des historiens de la France publié par l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres. Documents financiers, dl. 5), Parijs, 1965: 1469
(1500) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1605, 62v
(1501) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1605, 157
(1502) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1605, 195
(1503) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1601, 129
(1504) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1606, 134
(1505) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1606, 106
(1613) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4098, 76r
(1634) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4099, 85v
(1671) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: 2705, 78r
(2713) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: 27395
(2838) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: , TDF2, oork. 29/5/ en 17/7/1421
(2889) ARA, Rekenkamers, Oorkonden van het Zegelrecht (I: cedules; II: charters): II, 638
(3188) JEAN (M.), La chambre des comptes de Lille. L'institution et les hommes (1477-1667), Parijs, 1992: , 321
(3199) LECLERCQ (F.), Etude du personnel de la chambre des comptes de Lille sous les ducs de Bourgogne, onuitgegeven doctoraatsverhandeling Ecole des Chartes, Parijs, 1958: , 149-157
(3200) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4090, 135v
(3201) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1951, 122v
(3202) Hautcoeur (1895), 920-921
(3203) Hautcoeur (1895), 1014
(3204) Archives Départementales du Côte d'Or (Dijon): , B1560, 87-88
(3205) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1605, 191
(3206) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1606, 137r/v
(3207) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1642, 192
(3223) LECLERCQ (F.), Etude du personnel de la chambre des comptes de Lille sous les ducs de Bourgogne, onuitgegeven doctoraatsverhandeling Ecole des Chartes, Parijs, 1958: , 266
(3752) DE BORCHGRAVE (C.), Diplomaten en diplomatie onder hertog Jan zonder Vrees, onuitgegeven licentiaatsverhandeling RUG, Gent, 1992, band 2: bijlagen: , F1.33, VL44
(3803) KOPPMANN (K.) & VON DER ROPP (G.) (ed.), Die Recesse und andere Akten der Hansetäge von 1256 bis 1430, 8 dln., Leipzig, 1870-1897: , I, 343
(3956) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 352
(4056) ZOETE (A.) (ed.), Handelingen van de leden en van de staten van Vlaanderen (1405-1419) : excerpten uit de rekeningen der steden, kasselrijen en vorstelijke ambtenaren, dl. II: 10 maart 1413 - 5 september 1419, Brussel, 1982: , 1146, 1294, 1314, 1331
(4068) SCHOUTEET (A.), Stadsarchief van Brugge. Regesten op de oorkonden, 4 dln., Brugge, 1975-1982: , regest 734
(4080) Stadsarchief Brugge: , Register Wetsvernieuwingen 1422-43, f°118v
(4223) CLAUZEL (D.), Les élites urbaines et le pouvoir municipal: le "cas" de la bonne ville de Lille aux XIVe et XVe siècles, in: RN, 78, 1996, pp. 241-267: , 260
(4259) VAN LERBERGHE (L.) & RONSSE (J.) (ed.), Audenaerdsche Mengelingen, 5 dln., Oudenaarde, 1841-1852: , II, 188
(4613) FEYS (E.) (ed.), Les cartulaires de la prévôté de Saint-Martin à Ypres, Brugge, 1884: , 622
(4698) VAUGHAN (R.), Philip the Good. The Apogee of the Burgundian State, Londen, 1970: , 192
(4780) VAN CAENEGEM (R.C.), Les arrêts et jugés du Parlement de Paris sur appels flamands, Brussel, 2 dln, 1966-1977: , I, 368
(5874) Rijksarchief Brugge: , bl. nrs. 26
(5895) CARLIER (M.), Onwettige kinderen in de Bourgondische Nederlanden. Determinanten van hun plaats binnen de familie en binnen de maatschappij, onuitgegeven doctoraatsverhandeling RUG, Gent, 1998: , bijlage 2
(5951) COOLS (C.H.), Met raad en daad? Een doorkijk op een landelijke elite. Aristocratie in de Rijselse Kasselrij naar het einde van de vijftiende eeuw toe, ontuigegeven licentiaatsverhandeling RUG, Gent, 1992: , 125
(6105) Archives Départementales du Nord (Rijsel): , 16G263, 16G269
(6108) Archives Départementales du Nord (Rijsel): , 16G273
(6109) Archives Départementales du Nord (Rijsel): , 16G57
(6174) BARTIER (J.), Légistes et gens de finances au XVe siècle: les conseillers des ducs de Bourgogne Philippe le Bon et Charles le Téméraire, Brussel, 2 dln., 1952-1955: , 272
(6238) Koninklijke Bibliotheek Albertina, Brussel: , FM, Hs. 103, II, passim
(6734) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: 1111, 35
(6735) LEURIDAN (F.) Statistique féodale du département du Nord, la châtellenie de Lille, Rijsel, 1886-1901, 6 vol. (dl. 1, Introduction, dl. 2, Carembaut, dl. 3, Ferrain , dl. 4, Mélantois, dl. 5, Pévèle, dl. 6, Weppes: , M, 142
(7191) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: 17591, 7r
(7228) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: 17771, jaar 1447
(7232) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: 24641, 3v
(7329) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: 1111, 129
(7425) DAMEN (M.),De staat van dienst. De gewestelijke ambtenaren van Holland en Zeeland in de Bourgondische periode (1425-1482), onuitgegevenproefschrift Leiden, prosopografisch repertorium, 1999:
(7595) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 17611
(7596) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 17612
(7605) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 17620