Jan Wielant

Sociaal

Antecedenten en origine: * dit was waarschijnlijk een Kortrijkse schepenfamilie die zich uiteindelijk te Gent vestigde; misschien ook afkomstig uit Wavrin, waar een vroegere Jehan Wielant gehuwd was met Jehanne de Wissocq; hun zoon Jan II zou dan gehuwd zijn geweest met Beatrijs Vlamincx, overleden in 1374, dochter van Antoon, burchtvoogd van Wijndale, en was heer van Beauvoir te Wavrin; deze Jehan II werd soms omschreven als "pair du château de Wavrin" en kreeg van Filips Wielant in zijn memoriaal in superscriptie de kwalificatie van "escuier" mee [waarschijnlijk is dit een "geforceerde" genealogie, de familie behoorde toen zeker nog niet tot de adel] ⁽⁷¹³³⁾

Familie

Ouders: verschillende versies: * Floris Wielant, en Judoca van den Brande, geboren eind 14de eeuw ⁽²⁵³⁷⁾ * ofwel: Floris Wielant en Christine van den Brande ⁽²⁵³⁸⁾ ⁽⁶²⁹⁴⁾ [allemaal fout, wat illustreert hoe onbetrouwbaar veel van de informatie over de namen van echtgenotes is] * [waarschijnlijkste versie:] Floris Wielant en Isoye van den Brande ⁽⁶³¹⁴⁾ [volgens De Joigny en door Monballyu met archiefdocumenten bevestigd] ⁽³⁴⁷⁰⁾ * [volgens Douxchamps:] Florens Wielant en Yseut van den Brande; zij stierf op 10/9/1404 en hij hertrouwde met Catharina van Kalken in 1410; hij stierf op 5/3/1435; Florens zou ook deken van de draperie in Kortrijk zijn geweest in 1386 ⁽⁷¹³³⁾; Floris Wielant was schepen van Kortrijk en diebns vader Jan Wielant was kastelein van het kasteel van Wijnendale ⁽²⁵³⁸⁾ gestorven 5/3/1435 ⁽³⁴⁷⁰⁾; Floreins Wielant schepen van Kortrijk 1428, 1430 ⁽⁴²⁴⁹⁾; Yseut van den Brande was een dochter van Gillis, heer van Bavikhove, raadsheer en hofmeester van FdS, en van Maria van Vlencken of de Flencques ⁽⁷¹³³⁾ Broer: Florens, licentiaat in de rechten ⁽³⁴⁵³⁾, pensionaris van Ieper "ten rade ende clerc ten buffette", commissie 10/10/1432-1465 ⁽⁶²⁵⁵⁾, afgevaardigde van Ieper op Ledenvergaderingen v1432 ⁽³⁰³²⁾, v1434 ⁽³⁰⁴²⁾, v1438, 1439 ⁽⁶⁰¹²⁾ In 1450 woonde Jan Wielant de eerste mis bij van zijn schoonbroer Raso van de Kethulle, kanunnik te Kortrijk ⁽⁴⁵⁶⁰⁾

Huwelijk

Hij trouwde met de ongeveer 16-jarige Catharina van de Kethulle, 1423- 22/5/1479, vrouwe van Scoppeghem, gehuwd met contract van 20/4/1439, begraven in de Gentse Sint-Jacobskerk in de Sinte-Catharinakapel ⁽⁷¹³³⁾, dochter van raadsheer Jan en zuster van raadsheer Frans ⁽²⁴⁹⁶⁾ ⁽⁶²⁹⁴⁾; de hertog schonk hem hierbij 6 zilveren tassen [12 marc van Troyes zilver] ⁽⁷¹³³⁾

Nageslacht

Hij verwekte bij zijn vrouw 12 kinderen van wie er bij zijn dood nog 5 in leven waren ⁽⁶²⁹⁴⁾ * mr. Filips Wielant, topambtenaar en vooraanstaand rechtsgeleerde [zie voor zijn in de literatuur in ruime mate beschreven carrière] ⁽³⁴⁷⁰⁾ * zijn dochter Florentine Wielant, vrouwe van Bavikhove, geboren te Ieper in 1451, gestorven te Vichte op 1/4/1524, huwde eerst met Willem, heer van Heule, Oosthove in Wervik en Westhove in Nieuwkerke, Leeuwergem, Beerlegem, burchtvoogd van het kasteel van Kortrijk v1479; toen deze in 1487 door Gentse opstandelingen werd omgebracht, hertrouwde ze met Jacob, heer van Vichte, heer van Zandvoorde bij Ieper, ridder, erfelijk maarschalk van Vlaanderen [een oude functie, verbonden aan de titel van heer van Vichte], raadsheer van Karel V ⁽⁶³¹⁴⁾ * hij huwde zijn dochter Johanna uit in 1460 aan Cornelis de la Barre, schildknaap en heer van Moeskroen ⁽³⁸⁶⁰⁾; Johanna Wielant, leenhoudster van lenen te Saint-Genois, Steeland, Bellegme, Lauwe, Tourcoing, Opbrakel, gestorven te Moeskroen op 23/5/1504, in 6/1460 te Gent gehuwd met Cornelis van der Bare, schildknaap, heer van Moeskroen, Luingne, Herseaux etc., voorsnijder van FdG, hofmeester van Margaretha van York, baljuw van Kortrijk, commissaris van wetsvernieuwingen in Oudenaarde v1482, afgevaardigde op de Staten Generaal te Gent v1482, geboren ca. 1425 en gestorven te Moeskroen op 18/10/1489 en begraven met zijn echtgenote in de kerk van Moeskroen, zoon van Oste dit Tiercelet, raadsheer van FdG ⁽⁶⁸⁶¹⁾; volgens Boncquet [geen bronvermelding] was het Jacoba Wielant, en was Cornelis heer van Moeskroen en Luingne; ze kregen een zoon Jacob, schildknaap, heer van lassus en d'Oultrepret ⁽⁶²⁹⁷⁾ * Josse Wielant, geboren te Dendermonde 1/5/1452, afgestudeerd in Leuven 1473; in het testament van zijn vader werdvoorzien dat een inwoner van Leuven een som geld kreeg om zijn verblijf en studies daar te betalen; priester, monnik en dan prior van de Sint-Pietersabdij te Gent, gestorven aldaar op 16/1/1507; bij vergaderingen van de vrienden en magen van het Wenemaer-hospitaal ⁽⁶⁸⁶¹⁾ ⁽⁷¹³³⁾ * Jan, geboren te Ieper 15/11/1454, gestudeerd in Leuven 1473-1474, heer van Scoppeghem v1479, gehuwd met Margaretha van Boonem [familie uit Brugse Vrije, volgens Douxchamps was ze dochter van Jan van Boonem, burgemeester van Brugge en schepen van het Vrije: twee personen], beiden stierven in 1486 aan de pest en lagen begraven in de Brugse Sint-Jacobskerk ⁽⁶⁸⁴³⁾ ⁽⁶⁸⁶¹⁾; van zijn schoonvader Jan van Boonem had hij als huwelijksgift een leen van 25 gemeten in Zuienkerke gekregen ⁽⁷¹⁷²⁾

Statuut

in 1450-51 betaalde hij 28 lb 10 s gr issuerecht in Gent [hij was dus gevlucht voor de opstand] ⁽³⁴⁵⁴⁾

Netwerken

zijn voormalige meester was Jan van Gent ⁽⁷⁹¹⁷⁾
Guillaume du Bus en Guillaume Wafflart waren kozijnen van hem ⁽³⁴⁵³⁾
in 1437-1438 zond de stad Aalst hem 2 gouden rijders voor zijn bruiloft ⁽²⁸⁵⁶⁾
zijn carrière werd waarschijnlijk bevorderd door zijn schoonfamilie ⁽²⁵³⁸⁾
hij bezorgde Lauwereins de Maech zijn eerste functie in de hertogelijke administratie ⁽²⁵⁴³⁾
zijn klerk "Gilbertus Clericus" [volgens Vindevoghel zijn "griffier", misschien is de achternaam dus ook een verkeerde interpretatie en heette hij gewoon "Gilbert, klerk van Jan Wielant, griffier van de RVV] kreeg bij zijn huwelijk 4 lb van het OLV-kapittel van Kortrijk ⁽⁴⁵⁶⁰⁾
hij patroneerde de carrière van zijn schoonbroers Van de Kethulle - hun vader was immers te vroeg gestorven - onder wie Frans ⁽⁷¹³³⁾
andere klerken: Guilbert de Ruple vanaf 1439 en nog in 1456-58; Jehan de Longueville vanaf 1460 ⁽⁷¹³³⁾ ⁽⁷⁶⁵⁷⁾
hij bezat een hele portefeuille renten op Geraardsbergen en Sluis, op goederen te Hulst en Kortrijk: lijfrenten voor zijn kinderen en echtgenote op Sluis, Damme, Brugge en Ieper; ook voor Godevaert Hebbelin's echtgenote Catherine van den Ryne [patronage?] ⁽⁷¹³³⁾
in 1450 schreef hij aan de RK t.v.v. schildknaap Ghislain Utenzwane, die in een proces was verwikkeld i.v.m. een graanrente op het vorstelijk domein te Gent, omdat Utenzwane de dochter had getrouwd van wijlen zijn meester Jan van Gent ⁽⁷⁹¹⁷⁾

Statuut

in 1450-51 betaalde hij 28 lb 10 s gr te Gent "van dat hi poorter was ende buten troc" ⁽³⁴⁵⁴⁾

Overlijden

Gestorven op 1/6/1473, de kwitantie met zijn wedde getekend door Catharina van de Kethulle en Filips Wielant ⁽¹⁸⁹⁰⁾; volgens Foppens op 1/7 ⁽³⁴⁴²⁾; volgens Santens uit RAK, Ennetières op 1/7/1475 ⁽⁶²⁹⁴⁾

Contemporaine vermeldingen

Hendric Wielant, burgemeester van Monnikerede v1403 ⁽⁴⁶⁴⁸⁾
Hector en Rogier Wielandt stonden op de lijst van de in het Waasland residerende adel in 1429 ⁽⁴⁴⁹⁹⁾
Filips Wielant, f. Joos, Gentenaar, gehuwd met Margaretha Vilain, stierf in 1459 ⁽⁶⁸⁴⁴⁾
maistre Floreins Wielant v1447-48: een neef? ⁽⁷²²⁹⁾

Carrière

Klerk van het register in de RVV [als klerk van de griffier? dus van Jan van Gent] v1423 ⁽⁷¹³³⁾ Adjunct van Daniel Alaerts in een enkwest te Oudenaarde v1423 ⁽⁷¹³³⁾ Klerk van mr. Jan van Gent ⁽²⁵³⁶⁾, v1427 ⁽³³²⁸⁾, v1428, v1429 ⁽⁷¹³³⁾ Vervanger van Jan van Gent als secretaris, vermeld in hofordonnantie v1426 ⁽⁷¹³³⁾ Plaatsvervangend secretaris van de hertog, ter vervanging van mr. Jan van Gent, sinds 12/11/1430 ⁽⁸⁰³⁸⁾ v1432 ⁽⁵⁷²⁾, hij ontving in dit jaar de emolumenten van het geheim zegel in afwezigheid van secretaris Jehan de Chapuis ⁽²⁵⁴¹⁾, 1437, en nog steeds suppleant, nu ter vervanging van mr. Gauthier de la Mandre ⁽⁸⁰³⁸⁾ ⁽²⁵⁴²⁾; vermeld als titularis in de hofordonnantie 1438 ⁽⁶⁵⁶⁾, in 1445 nog steeds titularis, te vervangen door Jehan Milet, maar in 1449 niet meer vermeld in de hofordonnantie ⁽²⁵⁴¹⁾ en ⁽²⁵⁴²⁾; nochtans nog vermeld als secretaris in 1450 ⁽⁷⁸⁶⁾, 1462 ⁽¹⁸¹⁶⁾ Sinds 18/7/1432 kreeg hij voortaan 200 fr van 32 gr per jaar voor zijn onkosten in dienst van de hertog ⁽⁵⁴⁶⁾; dit pensioen werd per brief van 13/12/33 toegekend aan Loys Dommessent op het ogenblik dat Jehan griffier van de RVV werd ⁽⁵⁷²⁾

Hoofdcarrière

Griffier van de RVV, commissie 14/12/1433 ⁽⁷¹³³⁾, v1440-41 ⁽¹⁹⁴⁾, 1441, in dit jaar melding van zijn jaarwedde van 210 lb par [sic], waarvan hij wel zijn materiaal moest aanschaffen zoals pen, papier, perkament en inkt ⁽¹⁶⁰⁹⁾; 1444 ⁽¹⁶⁶⁹⁾; 1450 ⁽⁷⁸⁶⁾, 1452-1453: nu nog slechts aan 100 lb par per jaar ⁽¹⁷⁰⁸⁾, v1457-58 ⁽¹⁷³²⁾; v1462 ⁽¹⁸¹⁶⁾ Raadsheer [titulair] benoemd in 1459; hij bleef nog griffier van de RVV ⁽⁷¹³³⁾ Raadsheer in de RVV, commissie 4/6/1463; in 1464 364 dagen aanwezig [met inbegrip van zijn activiteiten voor de GR mbt de hoge justitie te Middelburg tussen 21/4 en 3/5/1464] ⁽¹⁸²⁷⁾; in 1465 348 dagen aanwezig ⁽¹⁸⁴⁷⁾; in 1467 360 dagen aanwezig ⁽¹⁸⁴⁶⁾; in 1469 361 dagen aanwezig ⁽¹⁸⁵⁸⁾; in 1473 158 dagen aanwezig, tot aan zijn dood op 1/6/1473 ⁽¹⁸⁹⁰⁾ Hij was aanwezig op de zittingen 1464 ⁽²⁴³⁷⁾, 1465 ⁽²⁴⁴⁹⁾, 1466 ⁽²⁴⁶¹⁾

Taken en dienstreizen

hij behoorde tot een groep secretarissen die dikwijls aangesteld werd als commissarissen van wetsvernieuwing ⁽²⁵³⁶⁾
commissaris van wetsvernieuwingen Eeklo 1433, Diksmuide 1435 ⁽⁷¹³³⁾

Giften

op 5/3/ 1439 kreeg hij een gift van de hertog van 500 fr van 32 gr voor zijn goede diensten en ter bevordering van zijn huwelijk en op 4/9/1439 nog eens zes zilveren tassen ter waarde van 94 lb 10 s van 40 gr ⁽⁶⁵⁶⁾
op 28/8/1441 zond de hertog hem zilverwerk ter waarde van 64 lb 16 s van 40 gr voor het doopsel van zijn kind ⁽³⁴⁵⁵⁾

Bezit

Leen- en grondbezit: * in 1435 erfde hij van wijlen zijn vader Florens Wielant het leen Beauvoir ⁽³⁸⁸⁵⁾; in 1452 betaalde hij zijn leenheer, de heer van Wavrin, 10 lb par als afkoopsom voor de heervaart tegen de Gentenaars waartoe hij uit hoofde van dit leen verplicht zou zijn geweest ⁽³⁹¹⁴⁾; het leen Beauvoir, gehouden van de heer van Wavrin [Wallerand de Berlettes, raadsheer en kamerling van FdG], strekte zich uit over de parochies Wavrin, Wattignies en Weppes ⁽⁷¹³³⁾ * in 1435 hield hij 1 gemet in achterleen van het leen van Jan van Laere in de parochie Waasmunster, gehouden van het leenhof van Waas ⁽⁶⁴¹⁴⁾ * via zijn huwelijk met Catharina van de Kethulle controleerde hij de 11 leengoederen die zij te Pittem bezat [cfr. leenbezit Jan van de Kethulle], in totaal 24 bunder; hij breidde dat patrimonium nog verder uit tot 41 bunder [ca. 58 ha]; hij voegde er eerst en vooral de oude hoeve met vestingsmuren aan toe die nog van Hendric van de Kethulle was geweest, het Goed te Oyghem, onduidelijk op welke manier, en nog een kleinere hoeve van 3 bunder die hij gekocht had van een zekere Jehan de Corte ⁽⁷¹³³⁾; haar oudste broer Jan maakte in 1438 aan Catharina van de Kethulle, de 11 kleine leengoederen in Pittem over, overeenstemmend met het domein van haar grootvader Hendric van de Kethulle: het Personaetschap, de Gavermeersch, de Meulenmeersch, de Grote en de Kleine Tuerlein etc., die zo in handen van de Wielants komen; op de één of andere manier is ze ook in bezit gekomen van Scoppeghem, een achterleen van Zwevegem ⁽⁷¹³³⁾ * op 8/9/1437 bevestigde de hertog dat hij verschillende stukken Vlaamse moer overliet aan mr. Jan van Gent en mr. Jan Wielant, zijn secretarissen, in ruil voor een rente van 500 lb par, die ze bezet hadden op "la terre de Wervicq" ⁽¹⁵¹²⁾ * hij investeerde ook in de indijking van polders en moergronden ⁽⁷¹³³⁾ * qua cijnsgronden bezat hij nabij Kortrijk, Menen, Beveren bij Roeselare en Wevelgem, de gronden genaamd Puthelt en te Meninghen Hove nabij Ieper; in totaal bracht dit 214 lb par jaar op ⁽⁷¹³³⁾ * in 1446 verkochten Jacob van Hemsrode en zijn vrouw Katelijne van den Woenstene [sic] een erfelijke jaarrente van 20 lb gr torn, bezet op de heerlijkheid van Landergem in de parochies Anzegem en Ingooigem, aan Jan Wielant ⁽³⁹¹²⁾ * de lenen en goederen die hij te Everbeke bezat waren het resultaat van een reeks aankopen, door Jan verricht tussen 1442 en 1457 of later ⁽⁷¹³³⁾: bij de dood van Jan erfde zijn zoon Filips Wielant twee lenen te Everbeke in de kasselrij Ath in Henegouwen, het ene gehouden van het leenhof van Bergen, een ander van de heerlijkheid Hauretz [?] "a cause de sa terre de Beverne" met nog enkele bijhorende cijnsgronden en nog andere inkomsten.; Filips de Goede schold Jan en zijn vrouw Katarina van de Kethulle in 1443 het albaniteitsrecht kwijt, in geval zij op hun goederen aldaar zouden komen te overlijden; vlak daarvoor had hij nog een dagwand grond te Everbeek gekocht van Joos de le Beque, de voormalige meier van die plaats ⁽³⁸⁹⁸⁾; in 1442 kocht hij ook een leen gehouden van de heerlijkheid van Bieverne te Everbeke, genaamd Le Hasoit; in Everbeke bezat hij ook een allodium genaamd l'Aluecq de le Warde, dit alles aangekocht van schildknaap Jan de Callebroecq ⁽³⁹⁶¹⁾; in 1449 kocht hij de lasten af die nog op deze goederen rustten, van Christoffel Dugardin, klerk en inwoner van Twee-Akren ⁽³⁹⁵¹⁾; in 1450 breidde hij zijn grondbezit in Everbeke verder uit door perceeltjes op te kopen, gelegen naast de hoeve van le Hasoit ⁽³⁹¹³⁾; hij had ook het leen Le Walle in Everbeke ⁽³⁹⁵⁷⁾; hij had er in 1450 dus een heerlijkheid met meier en schepenen ⁽³⁹⁶²⁾; in 1461 kocht hij de erfelijke jaarrente van 100 lb tourn, bezet op zijn leen le Hasoit, af van Jan Duponchiau ⁽³⁹⁶⁴⁾; die heerlijkheden staan ook bekend onder de naam Haysoete en Ten Walle in Everbeke ⁽⁶²⁹⁴⁾ * de goederen te Everbeke omvatten: een reeks gronden gekocht in 6/1442 van Jehan de Callebroecq, schildknaap: op 6/6/1442 kocht Jan Wielant een leen gehouden van de heerlijkheid Biévène; op 19/6/1442 het leen Ten Hazoten [Le Hasoit], gehouden van het Leenhof van Bergen; op 21/6/1442 de rechten van Jehan de Callebroecq's echtgenote op het leen Le Walle, gehouden van de heerlijkheid Everbeke; het allodium de le Warde, ofwel allodium van Everbeke; nog diverse andere stukjes grond; in 1450 2 vierendelen grond nabij de hoeve van Le Hasoit en een erfrente van 48 s tourn Henegouwse munt; in 1461 een erfrente van 100 lb tourn die op zijn leen Le Hasoit zat, ten voordele van Jehan Duponchiau; uit hoofde van al zijn bezittingen aldaar ging zijn zoon Filips zich uiteindelijk dan heer van Everbeke noemen, terwijl de ware heer van Everbeke op dat moment de hertog van Aarschot was want het leen Le Walle werd van één van zijn leenhoven gehouden ⁽⁷¹³³⁾ * de vrijstelling van het albaniteitsrecht voor Jan en zijn vrouw, zou ook door latere vorsten aan Filips Wielant gegeven worden ⁽⁷¹³³⁾ * bij de dood van maistre Jehan Deschamps, kanunnik en scholaster in het Sint-Pieterskapittel te Rijsel, had Jan, samen met zijn broer Florens en twee volle neven een erfenisconflict met het kapittel over 26 gemeten land bij Diksmuide in de kasselrij Veurne; ze gaven uiteindelijk toe in ruil voor een missen ⁽³⁴⁵³⁾ * in 1457 had hij te Wavrin het leen Le Bus in bezit, gehouden van het leenhof van het kasteel van Wavrin ⁽³⁴⁵⁶⁾; dit heeft hij ook van zijn vader geërfd ⁽⁶²⁹⁴⁾ * in 1461 kocht hij de heerlijkheid Lander,gem, gelegen in de parochies Anzegem, Tiegem en Ingooigem, gehouden van de Stenen Man te Oudenaarde ⁽³⁸⁶⁰⁾; in 1467 stond hij deze heerlijkheid af aan zijn oudste zoon Filips ⁽⁶²⁹⁴⁾; met deze aankoop was Jan Wielant eindelijk ook dorpsheer ⁽⁷¹³³⁾ * in 1461 werd een denombrement opgemaakt van zijn leen 't Cleene Heerscip in de parochie van Ingooigem, gehouden van het leenhof van Petegem geheten Beaulieu buiten Oudenaarde ⁽³⁹⁶⁵⁾ * in 1469 kreeg hij het tiende te Vrendyc [Assenede-Ambacht] en omgeving dat hij voor 150 lb gr had gekocht, na een uitspraak van de RVV ⁽³⁹⁶⁹⁾ * heer van Bavikhove ⁽⁶²⁹⁴⁾ * in 1460-61 kocht hij de heerlijkheid Te Venissien van Felix van Gistel, zoon van Gerard, maar droeg hem onmiddellijk weer over aan Rogier van Halewijn, heer van Zwevegem ⁽⁶³¹⁴⁾; die verwierf de heerlijkheid via het familiale naastingsrecht, ondanks het gratis octrooi dat Wielant van de RK had verworven en waarvoor hij ze bedankte ⁽⁷⁶⁵⁷⁾ * in 1462 kocht hij [volgens het hs. De Joigny] van Willem van den Brande de heerlijkheden Bavikhove en Ter Couter; in feite verkocht Willem ze aan Denys van der Piere voor 203 lb gr, maar Florentine Wielant, dochter van Jan, eiste vererving op volgens het recht van "naerhede" of familiale naastingsrecht waarbij de bloedverwanten van de verkoper het goed mochten terugnemen uit handen van een vreemde koper, mits betaling van de verkoopprijs en de redelijke kosten; vermits Jan Wielant op bepaalde momenten als heer van Bavikhove vermeld wordt, kunnen we veronderstellen dat hij in deze als voogd van zijn dochter optrad; in 1479 verpachtte diens schoonzoon Willem, heer van Heule dan als voogd van zijn vrouw Florentine het leen Ter Coutere voor 9 jaar aan Gerard Brayen, inwoner van Bavikhove ⁽⁶³¹⁴⁾ * in 1467 kocht hij van zijn toekomstige schoonzoon Willem van Heule, een heerlijke rente ten bedrage van 25 lb gr, een achterleen van het Hof van Heule, op voorwaarde dat deze na de dood van Jan, naar zijn dochter Florentine Wielant zou overgaan ⁽⁶³⁶⁰⁾ ⁽⁷¹⁷⁷⁾ * hij en zijn broer Florens kregen een aandeel in de nalatenschap van Jan Deschamps, kanunnik van Sint-Pieters te Rijsel, 8/5/1461 ⁽³⁸⁴⁹⁾; het betrof 26 gemeten grond te Sint-Jacobskapelle en Oudekapelle ⁽³⁸⁶⁰⁾

Leenbezit verwanten; * zijn dochter Florentine bezat in 1503 het achterleen de Hazeweede in de parochie Gullegem, van het Hof van Heule, gelegen in de Roede van Menen ⁽⁶³⁶⁰⁾ * zijn dochter, die gehuwd was met Cornelys van der Varen, hield in 1435 3 streken tienden binnen de Vier Ambachten in achterleen van tienden die Filips van Artrijke hield van het leenhof van Waas ⁽⁶⁴¹⁴⁾ * uit Jans erfenis blijkt dat hij zijn lenen al grotendeels aan zijn kinderen had uitgedeeld als "avancement de mariage": de oudste dochter Jehanne kreeg het leen Beaulieu, gehouden van de heer van der Gracht, een tiende te Steelant, 2 lenen te Bellegem, gehouden van de heerlijkheid Roncheval, een leen te Bellegem gehouden van het Kasteel van Kortrijk; een leen te Tourcoing, een leen genaamd Le Vichte te Opbrakel en baar geld; Florentine kreeg de heerlijkheid Bavikhove, verschillende tienden, een leen te Heule, baar geld en kleren; de nog jonge Josse en Jan kregen minder: de laatste kreeg een tiende en 3 kleine lenen, gehouden van Ingelmunster en Heule; Josse trad in in de Sint-Pietersabdij en hoefde dus geen lenen te krijgen; de bulk van alle goederen ging natuurlijk naar de oudste zoon Filips Wielant ⁽⁷¹³³⁾

Huizenbezit: * hij had van zijn vader een huis geërfd te Ieper, dat hij verhuurde voor 24 lb par per jaar ⁽⁷¹³³⁾; na zijn dood verkocht zijn weduwe het voor 36 lb gr ⁽⁷⁹⁵⁹⁾ * hij bezat de helft van het huis Werregaeren, op de hoek van het gelijknamig steegje en de Hoogpoort te Gent, aangekocht in 5/1472 en verhuurd voor 36 lb par ⁽⁷¹³³⁾ * hij bezat de helft van een huis in Sluis aan de Reye [Damse Vaart], verhuurd voor 12 lb, dat bij zijn dood echter al een paar jaar "vague et inhabitee" stond ⁽⁷¹³³⁾ ⁽⁷⁹⁵⁹⁾ * hij woonde in het Braemsteen in de Onderstraat te Gent, dat zijn echtgenote Catharina had geërfd van haar vader Jan van de Kethulle ⁽²⁵³⁶⁾; de meeste van de kinderen van Jan van de Kethulle hadden hun deel van het ouderlijk huis Braemsteen op een of andere manier overgemaakt aan hun schoonbroer Jan Wielant of aan hun moeder; Frans behield zijn deel echter tot aan haar dood, waarna hij 10/14 van het huis in ondeelbaarheid bezat met zijn broers Hendric en Diederic; de rest behoorde aan Jan Wielant, die hen uiteindelijk allemaal stukje per stukje uitkocht; na de dood van zijn schoonmoeder Elizabeth Eebins, ging hij er wonen met zijn vrouw; bij het huwelijk van zijn zoon Filips schonk hij hem het huis, weliswaar met levenslang vruchtgebruik voor hem en zijn vrouw ⁽⁷¹³³⁾
* hij had het albaniteitsrecht te Everbeke eigenlijk voornamelijk gevraagd omdat hij en zijn vrouw van plan waren daar veel te verblijven, zodat er ook kans was dat ze er zouden komen te overlijden ⁽⁷⁷¹²⁾

Rentenbezit: * in 1461 kocht hij een erfrente van 100 lb tourn af, die ten gunste van Jehan Duponchiau was bezet op zijn leen le Hasoit ⁽³⁸⁶⁰⁾ * in 1457 kocht hij een rente op de heerlijkheid La Vichte, ten gunste van zijn dochter Florentine ⁽⁷¹³³⁾ * in 1467 kocht hij een erfelijke jaarrente van 300 lb Vl [sic, = par, denk ik] bezet op de heerlijkheid van Heule, van ridder Willem, heer van Heule en Leeuwergem ⁽³⁹³¹⁾ [= bij leenbezit] * hij bezat lijfrenten op de stad Brugge en een hele portefeuille renten op Geraardsbergen en Sluis, op goederen te Hulst en Kortrijk; en lijfrenten voor zijn kinderen en echtgenote op Sluis, Damme, Brugge en Ieper; ook voor [een latere raadsheer] Godevaert Hebbelin's echtgenote Catherine van den Ryne ⁽⁷¹³³⁾

Krediet: * bij zijn dood stonden nog verschillende mensen bij hem in het krijt: zijn ontvangers, de koper van het huis te Kortrijk dat van zijn vader was geweest, huurders met achterstallen etc. ⁽⁷¹³³⁾

Andere: * gouden en ander vaatwerk nagelaten bij zijn erfenis ⁽⁷¹³³⁾ * contant geld dat hij bij zijn dood liggen had ⁽⁷¹³³⁾ * de roerende goederen op zijn erven te Menen, Wevelgem, Roeselare, Ieper en Pittem; in Scoppeghem waren er geen ⁽⁷¹³³⁾

Cultureel

Wapen: * [volgens het grafschrift in de versie Gailliard]: "d'argent à trois fusées, ou losanges, accolées d'azur. Cimier: un vol aux armes de l'eau" ⁽⁷¹³³⁾ * een witte achtergrond met 3 blauwe ruiten in het midden; andere helft is het wapen van de Kethulle. [Juiste kleuren?] ⁽⁷⁸⁷⁹⁾ ⁽⁷⁸⁷⁸⁾

Studies: * geen rechtenstudies gedaan, de meestertitel is honorifiek en nam hij pas op latere leeftijd aan; volgens ⁽²⁵³⁸⁾ begon hij zijn carrière als raadsheer waarschijnlijk als praktisijn ⁽⁷⁸⁷⁸⁾

Stichtingen: * hij stichtte een donderdagsmis in de Gentse Sint-Jacobskerk ⁽⁷⁸⁸⁰⁾ ⁽⁷⁸⁷⁸⁾ * hij had 6 lb 12 s par betaald om zijn overlijden overal aan te kondigen waar het nodig was; tijdens zijn begrafenis, waarbij ze in een stoet liepen naar zijn graf, werd zijn lichaam gedragen door "freres" [broeders van een bedelorde?); hij stichtte 30 missen, elke mis 4 penningen groten waard; er werd niet bij vermeld in welke kerk hij deze missen stichtte, noch waar hij nu precies begraven ligt ⁽⁷⁸⁷⁸⁾ * stichting van Filips Wielant van 14/12/1489 waarbij hij een stichting doet van 4 jaargetijden en aalmoezen, elk jaarlijks, eeuwig en erfelijk te vieren voor het zieleheil van zijn vader en moeder, van zijn echtgenote en voor zichzelf in de Sint-Jacobskerk te Gent ⁽⁷⁸⁷⁸⁾

Begraafplaats

grafplaats van meester [mre] Jan Wielant, in de Sint-Michielskerk te Gent, achter het hoge altaar; hij lag er samenmet zijn echtgenote begraven, jonkvrouwe Catelyne van den Kethulle, die gestorven is op 22/05/1472; Jan Wielant is overleden op 7/6/1473; men vermeldt zijn titel als raadsheer ["hertoghen van Bourgognien in hare kamer van den raede in Vlaenderen"]; er staat eveneens gegraveerd dat hij een mis van het Heilige Sacrament stichtte in dezelfde kerk; deze mis werd elke donderdag gevierd in het Hoge Altaar met het volle koor; afbeelding van zijn wapenschild en dat van zijn echtgenote ⁽³⁴⁴²⁾ ⁽⁷⁸⁷⁹⁾ ⁽⁷⁸⁷⁸⁾
grafplaats van wijlen meester Jan Wielant in de Sint-Jacobskerk te Gent;een blauwe zerk met een koperen plaat; titels, wapenschilden, echtgenote en diens sterfdatum is dezelfde als in de Sint-Michielskerk; zijn echtgenote is gestorven op 22/05/1472; in deze kerk heeft hij eveneens een stichting gedaan van een mis van het Heilige Sacrament, die elke donderdag gevierd wordt in het Hoge Altaar met het volle koor ⁽⁷⁸⁷⁹⁾ ⁽⁷⁸⁷⁸⁾
grafzerk van meester [Mr] Jan Wielant in de Sint-Jacobskerk te Gent, gestorven op 1/6/1473 samen met zijn echtgenote, Cateline van der Keythulle, gestorven op 22/05/1472; melding van zijn functie als raadsheer bij de Raad van Vlaanderen en van de stichting van een mis van het Heilige Sacrament, die gevierd moest worden elke donderdag in het Hoge Altaar met het volle koor; de grafsteen, een blauwe steen, met koperen plaat en versierd met de wapens van de families, was gelegen in de Sint-Margrietkapel ⁽⁷⁸⁸¹⁾ [zoals ook Monballyu denkt, is de Sint-Jacobs-versie waarschijnlijker, vermits hij ook daar aan stichtingen deed en Foppens minimaal betrouwbaar is]
zijn vrouw liet na zijn dood een marmeren valk maken voor op zijn graf, die 180 lb par kostte ⁽⁷⁹⁵⁹⁾

Referenties

(194) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4098, 50r
(546) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1948, 49r
(572) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1951, 231r
(656) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1966, 129r, 228v, 280r
(786) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 2004, 127r
(1512) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1605, 194, 205
(1609) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4098, 75v
(1669) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: 2705, 78r
(1708) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4103, 127r
(1732) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4104, 82r
(1816) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4107, 71r
(1827) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4109, 82r
(1846) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4111, 91v
(1847) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4110, 80r
(1858) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 4165, 35r
(1890) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: 2706, 44v
(2437) Rijksarchief Gent, fonds Raad van Vlaanderen, reeks "Akten en Sententiën": 2386
(2449) Rijksarchief Gent, fonds Raad van Vlaanderen, reeks "Akten en Sententiën": 2388
(2461) Rijksarchief Gent, fonds Raad van Vlaanderen, reeks "Akten en Sententiën": 2389
(2496) SIMONS (J.-L.),De functionarissen bij de Raad van Vlaanderen (1467-1476). Een onderzoek naar de sociale invloeden bij de samenstelling van de Raad, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, Gent, 1992: , 81
(2536) SIMONS (J.-L.),De functionarissen bij de Raad van Vlaanderen (1467-1476). Een onderzoek naar de sociale invloeden bij de samenstelling van de Raad, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, Gent, 1992: , 102-105
(2537) VAN VAERNEWYCK (M.), De Istorie van Belgis, of kronijk der nederlandsche oudheyd. Alfabetische beredeneerde naemlijst der Gentenaeren, Gent, 1829: , 130
(2538) BUNTINX (J.), Wielant, Filips, in: NBW, 5, 1972, kol. 1009-1019:
(2539) VAN DEN BEMDEN, Genealogische aantekeningen (CBRUG, Hs. 2693): , doos 21, nr. 848
(2540) Rijksarchief Gent: , Fonds Preudhomme d'Ailly, 137
(2541) VAN ROMPAEY (J.), De Grote Raad van de Hertogen van Boergondië en het Parlement van Mechelen, (VKAWLSK, KL, jg. 35, nr. 73), Brussel, 1973: , 211, 178
(2542) COCKSHAW (P.), Le personnel de la chancellerie de Bourgogne-Flandre sous les ducs de Bourgogne de la maison de Valois, 1384-1477, Kortrijk-Heule, 1982: , 93-96
(2543) BARTIER (J.), Légistes et gens de finances au XVe siècle: les conseillers des ducs de Bourgogne Philippe le Bon et Charles le Téméraire, Brussel, 2 dln., 1952-1955: , 84
(2544) Hasquin, Van Uytven & Duvosquel, I, 71
(2842) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: , TDF2, oorkonde 8/7/1474
(2856) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: 31437, 81v
(3032) BLOCKMANS (W.P.) (ed.), Handelingen van de leden en van de staten van Vlaanderen : regering van Filips de Goede (10 september 1419 - 15 juni 1467), dl I: tot de onderwerping van Brugge (4 maart 1438), Brussel, 1990: , 553, 559, passim
(3042) BLOCKMANS (W.P.) (ed.), Handelingen van de leden en van de staten van Vlaanderen : regering van Filips de Goede (10 september 1419 - 15 juni 1467), dl I: tot de onderwerping van Brugge (4 maart 1438), Brussel, 1990: , 615
(3328) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 32, 167r
(3442) FOPPENS (J.F.), Histoire du Conseil de Flandre, Brussel, 1869: , 112
(3453) HAUTCOEUR (E. ) (ed.), Cartulaire de l'Eglise Collégiale de Saint-Pierre de Lille, Rijsel, 2 dln., 1894: , 1030-1032
(3454) Stadsarchief Gent: , 400/17, 75r (stadsrekening 1450-1451)
(3455) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 1972, 235
(3456) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 3792
(3459) BUNTINX (J.), Wielant, Filips, in: NBW, 5, 1972, kol. 1009-1019:
(3470) MONBALLYU (J.) (ed.), Filips Wielant. Verzameld werk. I. Corte instructie in materie criminele, Brussel, 1995:
(3849) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 85-86
(3860) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 324, 325, 322
(3866) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 380
(3885) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 288
(3898) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 299, 298
(3912) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 303
(3913) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 311-312
(3914) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 315
(3931) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 335
(3951) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 320
(3957) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 347
(3961) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 296-297
(3962) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 311-312
(3964) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 324
(3965) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 326
(3969) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 337
(3970) WARLOP (E.), Inventaris van het Fonds d'Ennetières, Brussel, 1981: , 338
(4249) BAUWENS (J.), Bijdrage tot de geschiedenis der stadsinstellingen van Kortrijk tot 1494, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, RUG, Gent, 1962: , 100, 102
(4499) DE SCHOUTHEETE DE TERVARENT (A.), Inventaire général analytique des archives de la ville et de l'église primaire de Saint-Nicolas (Waes), Brussel-Gent-Leipzig, 1872: , 20
(4560) VINDEVOGHEL (J.), Dekens en kanunniken van O.L.V. te Kortrijk van 1400-1481, onuitgegeven licentiaatsverhandeling KUL, Leuven, 1962: , 148-149
(4648) GILLIODTS-VAN SEVEREN (L.) (ed.), Cartulaire de l'ancienne estaple de Bruges. Recueil de documents concernant le commerce interieur et maritime, les relations internationales et l'histoire economique de cette ville, 4 dln., Brugge, 1904-1906: , I, 428
(6012) BLOCKMANS (W.P.) (ed.), Handelingen van de leden en van de staten van Vlaanderen : regering van Filips de Goede (10 september 1419 - 15 juni 1467), dl I: na de onderwerping van Brugge (4 maart 1438), Brussel, 1995: , n° 707, 727
(6255) Koninklijke Bibliotheek Albertina, Brussel: , FM, Hs. 103, II, passim
(6294) SANTENS (F.), De heerlijkheden Heestert, Hemsrode en Landergem gehouden van de Stenen Man te Oudenaarde: genealogisch en leenrechterlijk onderzoek (2e helft 14e eeuw - 1e helft 16e eeuw), onuitgegeven licentiaatsverhandeling KUL, Leuven, 1989: , 117
(6297) BONCQUET (P.), Heerlijkheid en leen in de Roede van de Dertien Parochies (kasselrij Kortrijk, XIIIde - XVde eeuw), onuitgegeven licentiaatsverhandeling KUL, Leuven, 1981: , 139
(6314) VERMEULEN (M.), Het grafelijk leenhof van Harelbeke. Feodaal en rechterlijk (1333-1514), onuitgegeven licentiaatsverhandeling KUL, Leuven, 1985: , 281, 321
(6360) MASSCHELEIN (L.), Heerlijkheid en leen in de Roede van Menen (Kasselrij Kortrijk, XIIde - begin XIVde eeuw), 3 dln., onuitgegeven licentiaatsverhandeling KUL, Leuven, 1982: , 360
(6414) DE SCHOUTHEETE DE TERVARENT (A.), Livre des feudataires des comtes de Flandre au Pays de Waes aux XIVe, XVe et XVIe siècles (Publications extraordinaires du Cercle Archéologique du Pays de Waes, 9), Sint-Niklaas, 1872: , 92, 104
(6843) GAILLIARD (J.), Bruges et le Franc, ou leur magistrature et leur noblesse avec des données historiques et généalogiques sur chaque famille, 6 dln., Brugge, 1857-1864: , I, 208
(6844) dossier Boone met nota's uit schepenregisters SAG
(7133) DOUXCHAMPS (H.), La famille de la Kethulle, 3dln. Brussel, 1996: , III, 222 e.v.
(7172) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: 17396, 3v
(7177) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: 17555, 13r
(7229) Algemeen Rijksarchief Brussel, fonds Rekenkamers: 17771, jaar 1447-48
(7657) Archives Départementales du Nord (Lille), Série B (Chambre des Comptes): 17684
(7712) Algemeen Rijksarchief (Brussel): , Oorkonden van Vlaanderen, 2de reeks, 8/7/1444
(7878) MOERMANS (K.), De culturele expressies van de raadsheren van de Raad van Vlaanderen (1419-1477), onuitgegeven licentiaatsverhandeling RUG, Gent, 1999:
(7879) Graf- en gedenkschriften, I, 190, II, 83
(7880) Verstraeten (1976-1978), 131
(7881) VAN HOOREBEKE (A.L.), Recueil des épitaphes tant anciennes que modernes des églises, couvents, monastères, cloîtres, hôpitaux et cimitières de la ville de Gand, 6 dln., Gent, 1849: , II, 207
(7917) BOONE (M.), Het vorstelijk domein te Gent (ca. 1385- ca. 1453): speelbal tussen vorstelijke centralisatie en stedelijk particularisme, in: HMGOG, 42, 1988, pp. 69-93: , 82
(7959) Rijksarchief Kortrijk: , fonds d'Ennetières, 708
(8038) BRAND (H.), KRUSE (H.) e.a. , o.l.v. PARAVICINI (W.), Databank van de Bourgondische hovelingen, Deutsches Historisches Institut te Parijs: